Jak uspokoić psa w sylwestra

Najwięcej daje jedno: włącz w tle spokojny dźwięk, zanim pies usłyszy pierwszy huk, nie dopiero gdy już się przestraszy. Jeśli nie masz w domu głośnika ani maszyny do szumu, brązowy szum puścisz za darmo w przeglądarce w Slo i ustawisz minutnik na cały wieczór. W Polsce petardy trzaskają nie tylko o północy. Słychać je już kilka dni przed sylwestrem i jeszcze długo po Nowym Roku, więc ten plan przyda się na cały ten czas. Reszta to pilnowanie, żeby przestraszony pies nie miał jak uciec, i bycie przy nim, gdy zacznie się hałas.

Zanim zapadnie zmrok

Wyprowadź psa na spacer i nakarm go, zanim zrobi się ciemno. Głodny albo pełen niewyładowanej energii pies gorzej znosi wieczorne napięcie. Potem zamknij dokładnie wszystko, przez co mógłby uciec: drzwi, okna, klapkę dla kota, furtkę w ogrodzeniu. Przestraszony pies potrafi przeskoczyć płot, jakiego normalnie by nie ruszył, więc sprawdź też, czy ma na sobie obrożę z adresatką i czy dane w chipie są aktualne, na wypadek gdyby jednak się wymknął.

Przygotuj mu kącik, który już zna i lubi: legowisko, kojec albo miejsce pod łóżkiem, i zasuń tam zasłony albo żaluzje. Ciemność wygasza błyski, a zamknięte okno trochę tłumi dźwięk. Sam dźwięk w tle włącz kilka godzin wcześniej, nie w momencie pierwszego wybuchu: ten, który gra od popołudnia, jest po prostu tłem pokoju, a nie sygnałem, że dzieje się coś złego. Najlepiej sprawdza się brązowy szum, bo huk fajerwerków dobiegający z zewnątrz traci po drodze wysokie tony i zostaje z niego głównie niski pomruk. Dokładnie w tym paśmie brązowy szum ma najwięcej energii. Ustaw głośność na poziom, jaki słyszysz od progu, bez wytężania słuchu.

Naciśnij play, ustaw minutnik i zostaw włączone na cały wieczór.

Gdy zaczyna strzelać

Zostań blisko psa i zachowuj się normalnie. Jeśli sam podejdzie i szuka kontaktu, przytulenie mu nie zaszkodzi. Nie musisz się powstrzymywać. Zaproponuj mu coś do żucia, jedzenie albo zabawę: w dużej ankiecie wśród właścicieli psów to jedno z niewielu działań, które wiązało się ze spokojniejszym zachowaniem psa w trakcie strzelania. Jeśli pies wolał schować się w kojcu albo pod łóżkiem, zostaw go tam. Nie wyciągaj go na siłę, żeby “się oswoił”. To tylko uczy go, że kryjówka też nie daje bezpieczeństwa.

Miej przy tym świadomość granic dźwięku w tle. Petarda odpalona tuż za oknem jest głośniejsza niż cokolwiek, co wyprodukuje domowy głośnik, a wstrząsy, które czuć przez podłogę, to nie dźwięk w powietrzu. Żaden szum ich nie zamaskuje. Na to nie poradzi nic poza przeczekaniem.

Kiedy to już więcej niż strach

Zwykły strach wygląda jak spięcie i mija razem z hukiem. Drżenie, dyszenie, ślinienie się, dłuższe chowanie się i próby ucieczki, na przykład drapanie w drzwi albo skakanie przez ogrodzenie, to już więcej niż zwykły strach: amerykańskie stowarzyszenie behawiorystów weterynaryjnych nazywa to fobią dźwiękową. Jeśli rozpoznajesz to u swojego psa, porozmawiaj z weterynarzem albo certyfikowanym behawiorystą. To się leczy. Nie musisz z tym żyć co roku.

Jak przygotować się na następny sylwester

Strachu przed fajerwerkami można oduczyć, ale to nie dzieje się w tydzień. Weterynarze mówią, że odczulanie zajmuje zwykle co najmniej 6–8 tygodni, a spokojna reakcja przy pełnej głośności bodźca zajmuje miesiące. Dlatego plan na kolejny sylwester zaczyna się w spokojnym okresie, na przykład wiosną czy latem, wizytą u weterynarza, a nie w grudniu.

Jeśli lekarz uzna, że pies potrzebuje leków na ten jeden wieczór, to decyzja do ustalenia z dużym wyprzedzeniem, nie 31 grudnia po południu. W dużej ankiecie wśród właścicieli psów, którzy sięgnęli po leki przepisane przez weterynarza, około 7 na 10 oceniło je jako pomocne. Receptę trzeba mieć załatwioną, zanim zacznie się sezon petard. W tym czasie gabinety bywają oblężone.

A kot?

Koty też się boją, tylko rzadziej to widać. Zamiast biegać czy szczekać, po prostu znikają z pokoju. Trzymaj kota w domu po zmroku, zablokuj klapkę dla kota i zostaw mu dostęp do miejsca, w którym zwykle się chowa: wysoko, w kartonie, pod łóżkiem. Nie wyciągaj go stamtąd. Niech wyjdzie sam, gdy zrobi się cicho.

Najczęstsze pytania

Jak uspokoić psa w sylwestra?

Włącz spokojny dźwięk w tle kilka godzin przed pierwszym hukiem, zamknij wszystko, przez co pies mógłby uciec, i przygotuj mu kącik, który już zna. Gdy zacznie się strzelanie, zostań blisko i zachowuj się normalnie, a jeśli pies schował się sam, zostaw go w spokoju.

Czy przytulanie przestraszonego psa mu szkodzi?

Nie. Jeśli pies sam podchodzi i szuka kontaktu, pocieszanie go nie pogłębia strachu. Badania nad tym nie znalazły takiego związku. Szkodzi za to wyciąganie na siłę psa, który się schował, bo to uczy go, że nawet kryjówka nie daje bezpieczeństwa.

Jaki szum najlepiej maskuje petardy?

Brązowy szum, bo huk fajerwerków dobiegający z zewnątrz traci po drodze wysokie tony i zostaje z niego głównie niski pomruk. Dokładnie w tym paśmie brązowy szum ma najwięcej energii. Petardy odpalonej tuż za oknem ani wstrząsów w podłodze żaden głośnik nie zamaskuje.

Czy koty też boją się fajerwerków?

Tak, tylko rzadziej to widać, bo zamiast biegać czy szczekać po prostu znikają z pokoju. Trzymaj kota w domu po zmroku, zablokuj klapkę dla kota i zostaw mu dostęp do miejsca, w którym zwykle się chowa, a wyjść z niego pozwól mu samemu.

Źródła

• American Veterinary Society of Animal Behavior, A dog’s least favorite holiday — o czasie trwania leczenia fobii dźwiękowej i sygnałach, przy których warto wezwać behawiorystę.
• Riemer, S. (2020). Effectiveness of treatments for firework fears in dogs, Journal of Veterinary Behavior 37, 61–70 — ankieta wśród właścicieli psów o tym, co pomagało, a co pogarszało strach.
• Zachodniopomorska Izba Lekarsko-Weterynaryjna, Zwierzęta w sylwestra — zalecenia dla psów i kotów na sylwestrową noc.

Powiązane poradniki

• Brązowy szum do snu: głośność, minutnik i ustawienie — jak dobrać głośność i minutnik na co dzień, nie tylko w sylwestra.
• Kolory szumu — czym różnią się widma brązowego, różowego i białego szumu.

Filip Kowalski tworzy Slo i pisze o dźwięku, śnie oraz koncentracji.